|
2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU’NDA VE 190 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN EKi CETVELLERDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLK YARDIM BİLGİ VE BİLİNCİNİN GELİŞMESİ AÇISINDAN, İLK YARDIM DERNEĞİ’NİN GÖRÜŞ VE ÖNERİLERİNİ İÇEREN
İNCELEME VE DEĞERLENDİRME RAPORU
İlk Yardım Derneği Hakkında :
İlk Yardım Derneği; 2004 yılı Haziran ayında kurulmuştur. Merkezi Ankara’ dadır. Yakın zamanda ülke çapında örgütlenme çalışmalarına başlanacaktır. Kurucu üyeleri, genellikle sağlık eğitimciliği kökenli sağlık personeli ve hekimlerden oluşmaktadır. Toplumsal ilk yardım bilgi ve bilincinin gelişmesini ve yerleşmesini hedeflemekle birlikte, bu konuda ulusal ve uluslar arası aktivitelerin sivil toplum kesiminin merkezi olmayı da hedeflemektedir. Okul eğitimlerinde ve halk eğitimlerinde toplumun yüksek duyarlılığı bulunan bu konuda toplumsal bilgi ve bilincin gelişmesi derneğin en önemli amaçları arasında yer almakla birlikte ilk yardımı yalnızca sağlık kökenli kişilerin uğraşı alanından çıkarmayı ve toplumun bu alanda bilgi ihtiyacı duyan kesimlerinin de sahiplenebileceği bir alan olması yönünde ciddi çalışmalarda bulunmaktadır.
İnceleme ve değerlendirme
1- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda ve 190 sayılı Kanun Hükmünde ve 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin eki cetvellerde değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı’nın yapılan incelemesinin mesleğimizi ve meslektaşlarımızı ilgilendiren 37. maddesi, değişiklik öncesi metinden çok farklı içerik taşımamakla birlikte, Kanun maddesinde yapılan değişikliğin şimdiye kadar anlamının dışında, yanlış ve farklı uygulandığını düşünmekteyiz. Düzenlenen tasarının bu konuda yanlış anlaşılmanın düzeltilmesi ve yenilenme fırsatı olarak değerlendirdiğimiz için bu çalışmamızın göz önünde tutulacağını umuyoruz.
2- 2918 sayılı kanuna 17.10.1996 tarih ve 4199 sayılı kanunun 40 .maddesine istinaden yapılan düzenlemeyle “ilk ve orta öğretim kurumlarına zorunlu uygulamalı trafik ve ilk yardım dersleri” okutulması uygun görülmüştür.
3- Buna dayanarak Milli eğitim bakanlığı da ilk öğretim 6. ve 8. sınıflarda TRAFİK ve İLK YARDIM EĞİTİMİ” adlı dersin öğretim programı hazırlanmış ve okutulmaya başlanmıştır. İlk öğretim okullarında bu dersin eğitimi verilirken, kanunda yer almasına rağmen orta öğretim kurumlarında “zorunlu ve uygulamalı” trafik dersi ile ilk yardım dersleri verilmemektedir Genel lise programlarında kanunda ifade edildiği şekilde uygulanmayıp “İlk yardım dersi” IX. sınıfta sağlık bilgisi dersinin bir ünitesi olarak öğretilmektedir.
4- Bu derslerin öğretimi için “yüksek öğrenim görmüş emniyet mensuplarının görevlendirilebileceği’ne hükmedilmiştir.”
5- Tasarıya göre, bu derslerin okutulabileceği hükmü aynen işlenmiş olmasına rağmen bu dersleri öğretmek için “4 yıllık yüksek öğretim görmüş emniyet, jandarma ve karayolları personelinin görevlendirilebileceği”ne hükmedilmiştir.
6- 2918 sayılı yasanın 125. maddesine göre ve tasarıda aynen yinelenen düzenlemeye göre, ilgili meslek kesiminin TRAFİK eğitimi vermesinin uygulamanın içinde olan kesimler olmaları nedeniyle büyük yararlar gördüğümüzü ifade etmek isteriz. Çünkü bu dersi vermek üzere üniversitelerimizden öğretmen yetiştirilmemektedir.
7- Ancak; bu meslek kesiminin trafik konusunda göstereceği başarıyı ilk yardım konusunda söylemenin zor olduğunu düşünmekteyiz
8- Günlük yaşamda insanlar, en çok “trafik” ve “sağlık” ile iç içedir. Her gün iç içe olunan bir alan olan “trafik” konusunda öğretmen yetiştirilmemiş olması, ve bu yönde kamuoyuna yansımış bir girişimin olmaması düşündürücüdür. Bunun üzerine yasayı hazırlayanların da bu açığı kapatma girişleri ile yapay çözümlere başvurulduğu görülmektedir. Trafik kadar gerekli ve önemli olmayan çok konuda eğitim veren “eğitim fakülteleri”nde, Trafik öğretmenliği bölümünün açılması çok önemli bir açığın kapatılmasını sağlayacağını düşünmekteyiz. Çünkü üniversitelerimizde sağlık eğitimcileri yetiştiren sağlık eğitim fakülteleri 10 yıldır faaliyet göstermekte olup, ülkemizde sağlık eğitimciliği yüksek öğrenimi alanında 44 yıldır öğretim yapılmaktadır.
9- İç içe oluğumuz diğer sorun olan “sağlık” alanında “eğitimci” olarak istihdam edilen binlerce sağlık personeli bulunmakta iken, meslek geçmişlerinde “sağlık ve ilk yardım” uygulama deneyimine sahip olmayan olsa bile sağlık eğitimciliği yaptırılması mesleklerin alanları itibarıyla uygun olmayan personele eğitimcilik yaptırılması; emniyet, jandarma ve karayolları meslek kesimince ilk yardım dersinin öğretileceğine ve verilebileceğine kanun maddesi ile hükmetmek gözden geçirilmesi gerekli bir düzenleme olduğunu düşünmekteyiz. Yasa tasarısının bu açıdan yeniden değerlendirileceğini umuyoruz.
10- Trafik ve İlk Yardım alanları, ayan ayrı ayrı disiplinlerdir. “Trafik ve Coğrafya”, “Trafik ve Matematik” “Trafik ve Fen Bilgisi” nasıl birlikte anılamıyorsa, trafik ve ilk yardım da birlikte anılıp, ders olarak aynı ad altında değerlendirerek birlikte okutulamaz.
11- Trafik kazalarında ilk yardımı gerektiren olaylara çok rastlanılmış olması, sonuçta ölüm yaralanma ve sakatlıkların olması ve bunu önlemek için insanlarımızın da bu iki ayrı disiplinin aynı kurumlarda okutulması uygun olmakla birlikte aynı ad altında öğretilmesinin gerekçesi olmamalıdır.
12- Trafik dersinin okutulduğu her ortamda ilk yardım dersi okutulması yerinde ve doğru düzenleme olmakla birlikte, ayrı ayrı adlar altında ve ilgili alan uzmanı öğreticiler tarafından okutulması bilimsel bir zorunluluk olduğunu düşünmekteyiz.
13- Yasada ikisinin ayrı ayrı öğretilmesini emreden hüküm uygulayıcı kurumlar tarafından yanlış anlaşılmış ve de bir ders olarak değerlendirilmiştir. 6. ve 8. sınıfta okutulmaktadır. Bu nedenle tasarının 37. maddesinde ifade şekli ile “trafik ve ilk yardım” yerine, trafik ve de ilk yardım” veya “trafik ile ilk yardım” ibarelerinin geçmesinde yarar görmekteyiz.
14- Terim ve kavram kargaşasına meydan vermemek için içinde ilk yardım ünitesinin de bulunabileceği “Trafik Bilgisi” adı altında okutulması da gözden geçirilebilecek geçerli bir seçenek olduğunu düşünmekteyiz.
15- 2918 sayılı yasanın 125. maddesindeki bu yöndeki düzenlemenin Milli Eğitim Bakanlığı’nca yanlış değerlendirildiğinden uygulamanın bu şeklide geliştiğini düşünmekteyiz.
16- 2918 sayılı yasanın uygulanmasını izlemek durumunda olan Karayolu Trafik Güvenliği Kurulu’nun bu konuyu değerlendirebileceğini umuyoruz. Bu konuda yapılabilecek bir alt komisyon toplantısına davet edildiğimiz takdirde görüşlerimizi daha açıkça ifade edebileceğimizi ifade etmek isteriz.
17- İlk yardım bilgisinin, yalnızca trafikle birlikte anılmasını sağlayacak hukuksal düzenlemenin gözden geçirilmesi gerekli görmekteyiz. Çünkü ilk yardım bilgisi, kişilere yalnızca trafikte değil; evde, iş yerinde, sokakta, spor alanlarında olmak üzere yaşamın sürdüğü her alanda gereklidir. Bu nedenle yalnızca trafikle birlikte anılacak ilk yardım, toplumsal bilincin eksik ve yanlış şekillenmesine neden olmaktadır. Bu nedenle yasa metninin ele geçen bu fırsatla düzenlenmesi gerektiğini düşünüyoruz.
18- Yasadaki “dört yıllık yüksek öğrenimli” emniyet, jandarma ve karayolları personelinin trafik öğretmesi yerinde olabilir. Ancak sağlık meslek liselerinde sağlık personeline ilk yardım eğitim veren sağlık meslek eğitimcilerinin çoğu 3 yıllık sağlık yüksek öğrenimlidir. İlk yardım dersini öğretmek için uygulama deneyimi gerektiren bir sağlık eğitimciliği alanıdır. Yalnızca kurstan geçmiş olmak ilk yardım öğreticiliği için geçerli bir gerekçe olarak kabul edilmemelidir.
19- Tasarının 37 maddesindeki düzenlemeye göre üniversite veya orta öğretim kurumlarından birinde ilk yardım dersi almış ve geçer not almış kimselerin daha sonra ne zaman alınacağı belli olmayan bir sürücü kursu eğitiminde bu dersin alınmadan ve sınavına girmeden belge alınmış olması da gözden geçirilmesi gerekli bir düzenleme olarak görmekteyiz.
20- Bu dersler yalnızca mesleki eğitim alan kurumlarda yerenice uygulamalı olarak verilebilmektedir. Diğer öğretim kurumlarında aynı içerik ve derinlikte öğretildiğini şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini düşünmekteyiz.
21- İlk yardım eğitimi aralıklı tekrarlarla pekiştirilmesi gerekli davranış değişikliği olarak değerlendirilmelidir. İnsan ömründe belirli aralıklarla bu eğitime tabi tutulmanın gerekli olduğunu düşünmekteyiz. Hekimlik, hemşirelik, sağlık memurluğu gibi meslek eğitimi alanların ilk yardım eğitimini sürücü kurslarında yeniden almamaları gerektiğini paylaşmaktayız. Ancak herhangi bir meslek lisesinde genel kültür olarak bu dersin birkaç yıl önce alınmış olması bu dersin yeniden okutulmasına engel olmaması gerektiğini düşünmekteyiz.
22- Düzenlemenin “Üniversite ve Yüksekokullar ile meslek eğitimi veren lise ve dengi okullarda aldıkları mesleki eğitimde trafik, ilk yardım ve motor derslerinden başarılı olanlar ...........” şeklinde düzenlenmesinde yarar görmekteyiz.
SONUÇ
Yukarıda sıraladığımız gerekçelerle, 2918 sayılı yasanın 125. maddesinde yer alan ifade değişikliğinin yeniden gözden geçirilecek metnin içinde yer alan Trafik ve ilk yardım dersleri yerine Trafik bilgisi dersi teriminin yer alması kavram ve terim kargaşasını önleyeceği düşüncesini taşımaktayız. Ayrıca trafik eğitimciliği için Üniversitelerin eğitim fakültelerinde veya mesleki eğitim fakültelerinde özel olarak açılacak bölümlerde trafik öğretmeni yetiştirmenin daha doğru ve ihtiyacı karşılamaya yönelik atılmış bir adım olacağı düşüncesini taşımaktayız. Saygılarımızla 25.11.2004
İLK YARDIM DERNEĞİ
YÖNETİM KURULU |
